Ergonomia i funkcjonalność


Kluczowe aspekty projektowe:

  • krótkie odcinki do pokonania
  • ergonomia
  • organizacja wewnątrz mebli

 

ERGONOMIA PRACY

3 podstawowe zasady pracy w kuchni z punktu widzenia ergonomii na podstawie badań przeprowadzonych przez Niemiecki Instytut Badań nad Ergonomią Pracy Uniwersytetu Technicznego w Darmstadt:

  • Podczas planowania kuchni należy zwrócić uwagę, jak często się w niej pracuje. Ustalając wysokość roboczą blatu należy kierować się wymaganiami osoby, która najczęściej użytkuje pomieszczenie.
  • Aby zapobiec schorzeniom czy uszkodzeniom kręgosłupa, coraz częściej spotykanym u osób młodych, należy unikać częstej i długotrwałej pozycji schylonej.
  • Aby odciążyć kręgosłup poprzez zmianę pozycji należy, poza powierzchniami roboczymi, przy których można stać, zaplanować w kuchni również powierzchnie z regulacją wysokości lub niższe powierzchnie robocze, odpowiednie dla pozycji siedzącej.

WYSOKOŚĆ ROBOCZA

Pierwsze badanie na zlecenie AMK przeprowadzono w 1991 roku przez Uniwersytet Techniczny w Darmstadt. Kontynuowano je w 2011 r. w celu weryfikacji, uaktualnienia oraz uzupełnienia poprzednich wyników.Weryfikacja  wykazała, że  wiele  założeń   jest wciąż aktualnych mimo zmian w budowie i proporcjach ciała ludzkiego.Właściwa wysokość robocza została ustalona na podstawie badań, do których wykorzystano nowoczesnego cyfrowego modelu człowieka w technice 3D, który posiada dostęp do najbardziej aktualnych baz danych oraz umożliwia wykonanie szacunkowych pomiarów aż do roku 2034.

Na podstawie przeprowadzonych badań ustalono:

  • Wysokość robocza blatu od 10 do 15 cm poniżej wysokości łokcia jest wysokością optymalną,
  • Nachylenie ciała >20º do przedniej, preferowanej przy pracy części blatu o głębokości 30 cm jest akceptowalną wartością graniczną,
  • Kąt nachylenia ramienia >75º (tj. obniżenie ramion o 15º od poziomego położenia wyciągniętych do przodu ramion) oznaczono jako na granicy akceptacji.

 Zalecana wysokość blatów w kuchni:

  • 89-91 cm do pracy na stojąco
  • 70 -75 cm do spożywania posiłków
  • 110 -115 w przypadku barku

Indywidualna wysokość robocza znajdująca się w odległości 10-15 cm poniżej łokcia jest najbardziej optymalnym rozwiązaniem. W przypadku kiedy z przestrzeni kuchennej korzysta więcej niż jedna osoba ustalono tolerancję do 10 cm w górę oraz 5 cm w dół.

 

Zlewozmywak oraz płyta kuchenna:

Z punktu widzenia ergonomii obniżenie ma sens w przypadku płyty kuchennej, ponieważ to brzeg garnka jest właściwą wysokością roboczą. Odwrotnie jest w przypadku zlewozmywaka – tutaj pracujemy na poziomie dna zlewu, tj. zlew może zostać wyżej osadzony. Instytut IAD zaleca obniżenie obszaru gotowania o 25 cm poniżej wysokości łokcia, natomiast zlewozmywaka o 10 cm.

POWIERZCHNIA ROBOCZA

Powierzchnia robocza w strefie przygotowywania zajmuje główne miejsce. Obszar ten powinien być nie tylko odpowiednio duży, ale także prawidłowo oświetlony.

Główna powierzchnia robocza między zlewozmywakiem a płytą kuchenną powinna mieć co najmniej 90 cm szerokości oraz 60 cm głębokości tak, aby wszystkie konieczne prace kuchenne wykonywane były sprawnie i wygodnie. Większa głębokość powierzchni roboczej zapewnia odpowiednio więcej przestrzeni.

Badania nad szerokością i głębokością powierzchni roboczej zostały przeprowadzone na osobach testujących. Celem testu było ustalenie możliwie jak najszerszego spektrum typowych prac kuchennych wymagających mniej lub więcej przestrzeni, składających się ze skoordynowanych działań, kontroli optycznej, dynamicznych ruchów ramion oraz prac z wykorzystaniem siły.

 

ORGANIZACJA PRZEBIEGU PRACY

Przemyślane, dostosowane do przeznaczenia oraz układu kuchni ustawienie urządzeń oraz mebli przyczynia się w znacznym stopniu do upłynnienia przebiegu pracy w kuchni, zapewniając tym samym wysoki standard funkcjonalności. Ważne jest przede wszystkim rozsądne połączenie etapów pracy ze strefą przechowania oraz zorganizowanie ustawienia żywności, urządzeń oraz sprzętów AGD w taki sposób, aby oszczędzić drogę i czas. Należy przy tym wziąć pod uwagę także nawyki użytkowników kuchni w zakresie gotowania, jedzenia czy zakupów.

Każda pozycja w czasie pracy powinna zapewniać widok na centrum pracy a nieprawidłowe położenie ręki nie powinno go zasłaniać – co ważne jest np. przy zamontowaniu krajalnicy, zlewozmywaka itd. Również źródło światła powinno być dostosowane do ręczności użytkownika – u praworęcznych światło z góry na lewo, u leworęcznych odwrotnie.

Prawidłowa ergonomia w kuchni potrafi znacznie skrócić czas poświęcony na przygotowywanie posiłków.

STREFY:

  • przechowywania żywności
  • przygotowywania posiłków
  • zmywania
  • naczyń, sztućców

 

 

 

Trójkąt roboczy – odległości

Istotne wymiary w ustawieniu trzech głównych elementów wyposażenia kuchni: lodówki, zlewozmywaka i płyty kuchennej:

  • między lodówką a zlewozmywakiem: 120-210 cm,
  • między zlewozmywakiem a kuchenką: 120-210 cm (ew. 90 cm w małych pomieszczeniach)
  • między lodówką a kuchenką: 120- 270 cm.

 


 

Oświetlenie

Oświetlenie w kuchni nie tylko wpływa na warunki pracy, ale również buduje odpowiedni nastrój, podkreśla styl kuchni. Oprócz bezpośredniego oświetlenia stanowiska pracy powinno się zastosować  światła nadbudowane, wnękowe, podświetlające półki szklane, okapy w celu stworzenia właściwej atmosfery.

Kuchnia obecnie to ,,teatr gotowania” wymagający nieco scenografii świetlnej, to miejsce spotkań, często centrum zarządzania całym światem. Kuchnia integruje. Kuchnia to inwestycja w dobrą atmosferę.

 



Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *